در ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۷
  • استخدام
  • مصاحبه استخدامی
  • مصاحبه شغلی
  • کاریابی

۱-درباره‌ی شرکت و صنعت مربوط به آن شرکت، حتما تحقیق کنید

ممکن است مصاحبه‌کننده از شما بپرسد موقعیت شرکت را در صنعت مربوطه چگونه می‌بینید یا با رقبا آشنایی دارید یا خیر، مزیت رقابتی این شرکت چیست و چه پیشنهادی برای بهتر جلو رفتن شرکت دارید. به همین دلیل سعی کنید درباره‌ی صنایع مختلف تحقیق نکنید. در عوض تنها روی تعداد معدودی صنعت مشابه تمرکز کنید.

مطالعه نمایید: مسئولیت اجتماعی شرکت­ها

مطالعه نمایید: چرا کار پشت میزی باعث خستگی می شود؟

مصاحبه استخدامی

۲-نظرتان را درباره‌ی نقاط قوتتان و دلیلتان را برای تقاضای این شغل مطرح کنید

هنگامی که برای مصاحبه شغلی می‌روید در ذهنتان سه الی پنج ویژگی اساسی از نقاط قوتتان داشته باشید که شما را بهترین فرد برای شغل مد نظر نشان بدهد. برای هر یکی از نقاط قوت، مثالی هم داشته باشید. (برای مثال: من مهارت‌های ارتباطی خوبی دارم مثلا قبلا تیمی را متقاعد کردم تا…).
آماده باشید که برای مصاحبه‌کننده بیان کنید چرا این شغل را می‌خواهید. در میان دلایلتان حتما ذکر کنید که چه عواملی شما را به این شغل علاقه‌مند کرده، چه مزایایی دارد که برای شما ارزشمند است و چه توانمندی‌هایی لازم دارد که شما آن ها را دارا هستید. اگر مصاحبه کننده حس کند واقعا به این شغل علاقه ندارید شما را انتخاب نمی‌کند. هرچقدر هم که کارتان عالی باشد.

۳-نگرانی ها و ملاحظات مصاحبه کننده را پیش‌بینی کنید

معمولا تعداد کاندیداها بیشتر از پست‌های شغلی است. بنابراین مصاحبه‌کننده‌ها معمولا به دنبال راه‌هایی هستند که افراد را بتوانند غربال کنند. خودتان را به جای آن‌ها بگذارید و از خودتان بپرسید چرا آن‌ها نباید بخواهند شما را استخدام کنند (با خودتان مرور کنید چه ویژگی‌ای را ندارید) سپس دفاعیه‌ی خودتان را آماده کنید: «میدانم که ممکن است شما فکر کنید من بهترین فرد برای این پست شغلی نیستم به خاطر (دلیلی که کمی مصاحبه‌کننده را نگران می‌کند بگویید) اما لازمه بدونید که (سپس دلیلی را بیاورید که طبق آن مصاحبه‌کننده نباید نگران باشد.)»

۴-برای سوالات معمول و کلیشه‌ای مصاحبه‌ها آماده شوید

بسیاری از کتاب‌هایی که در خصوص آماده شدن برای مصاحبه‌ی کاری نوشته شده‌اند فهرستی از صدها پرسش معمول در مصاحبه‌ها دارند. (احتمالا تعجب می‌کنید که چقدر یک مصاحبه ممکن است طول بکشد اگر قرار باشد همه‌ی آن سوال‌ها پرسیده شود!)
با این اوصاف چگونه باید خودتان را آماده کنید؟ لیست‌ها را مشاهده کنید و بررسی کنید که با توجه به سن و وضعیتتان ممکن است با کدام سوال‌ها بیشتر مواجه شوید. (مثلا درباره‌ی وضع تحصیلی یا گذراندن دوره‌ی‌کارآموزی.)
سپس پاسخ‌هایتان را آماده کنید تا در مصاحبه‌ی واقعی مِن‌مِن نکنید.

۵-سوالاتی را برای پرسش از مصاحبه‌کننده آماده و مرتب کنید

هنگامی که برای مصاحبه می‌روید تعدادی سوال هوشمندانه آماده کنید تا از مصاحبه‌کننده بپرسید تا نشان دهد هم اطلاعات خوبی از شرکت دارید و هم در تصمیم خود مصرّ هستید. معمولا مصاحبه‌کننده از شما می‌پرسد که سوالی دارید یا خیر؛ بدون توجه به اینکه چه سوالی، حتما باید یک یا دو عدد سوال آماده داشته باشید. اگر بگویید نه سوالی ندارم ممکن است شخص این برداشت را کند که شما علاقه‌ی چندانی به آن شغل یا آن شرکت ندارید. یک سوال خوب و کلی که می‌توانید از او بپرسید این است که اگر قرار باشد ایده‌آل‌ترین فرد را برای این پست شغلی طراحی کنید، آن شخص چگونه خواهد بود و چه ویژگی‌هایی خواهد داشت؟

۶-تمرین تمرین تمرین

اینکه خودتان را از نظر ذهنی آماده کنید که به سوال «چرا ما باید شما را استخدام کنیم؟» پاسخ دهید یک چالش است و اینکه پاسخ را با لحنی رسا و مطمئن و متقاعدکننده بیان کنید یک چالش دیگر! بار اولی که اینکار را امتحان می‌کنید، فارغ از اینکه چقدر افکار در ذهنتان شفاف باشند، شاید به نظر برسد کمی گیج و آشفته شده‌اید. ده بار دیگر تمرین کنید تا به لحنی صاف و شمرده دست پیدا کنید.

اما یادتان باشد که نباید این تمرین را موقعی که در حال گذراندن مصاحبه استخدامی هستید تمرین کنید! پیش از آنکه به مصاحبه بروید تمرین کنید.
بهترین راه تمرین چیست؟ از دو دوست درخواست کنید تا در این تمرین به شما بپیوندند. یک نفر به عنوان ناظر عمل کند و فرد مصاحبه‌شونده هم از شخص ناظر و هم از شخص مصاحبه‌کننده بازخورد دریافت کند. سپس به نوبت نقش‌هایتان را جابجا کنید و این کار را تا ۴ الی ۵ بار ادامه دهید.

ایده‌ی دیگر (که قطعا در درجه‌ی‌دوم قرار می‌گیرد) این است که صدای خودتان را ضبط کنید و گوش دهید تا ببینید در کدام قسمت لازم است بهبود پیدا کنید.

هرکاری که می‌کنید بدانید که تمرین شما باید با صدای بلند انجام شود. تمرین کردن در ذهن فایده‌ای ندارد.

۷-در همان ۵ دقیقه‌ی اول موفق شوید

بعضی مطالعات نشان داده‌اند که مصاحبه‌کننده‌ها همان ۵ دقیقه‌ی نخست مصاحبه تصمیمشان را درباره‌ی کاندیداها می‌گیرند و در باقی وقت مصاحبه به دنبال نکاتی هستند که تصمیمشان را تایید کند!

با این اوصاف در آن ۵ دقیقه‌ی نخست چه کارهایی میتوانید انجام دهید که از این مرحله با موفقیت گذر کنید؟
با انرژی وارد شوید و از اینکه برای مصاحبه با شما وقت گذاشته‌اند قدردانی کنید. (به خاطر داشته باشید: احتمال دارد مصاحبه‌کننده افراد زیادی را برای مصاحبه در روز دیده باشد و کمی خسته باشد. بنابراین با انرژی باشید). همچنین می‌توانید با اظهار نظری مثبت درباره‌ی شرکت شروع کنید؛ جمله‌ای شبیه به این که: «من واقعا منتظر همچین ملاقاتی بودم (از واژه‌ی مصاحبه استفاده نکنید). فکر می‌کنم (نام شرکت را ذکر کنید) در (زمینه یا رشته‌ی خاص همان شرکت را بگویید) خیلی خوب عمل می‌کند. من واقعا هیجان‌زده‌ام از اینکه بتوانم در این زمینه کمک کنم.»

۸-خودتان را در تیم مصاحبه‌کننده بدانید

بسیاری از مصاحبه‌کننده‌ها، مصاحبه‌ی شغلی را به عنوان یک مسابقه‌ی طناب‌کشی می‌بینند: مصاحبه‌شونده‌ها سعی دارند پیشنهاد کار را از مصاحبه‌کننده بیرون بکشند و وظیفه‌ی مصاحبه‌کننده این است که آن را بیان نکند!

وظیفه‌ی شما این است که این مسابقه‌ی طناب‌کشی را به رابطه‌ای تبدیل کنید که هر دو نفر در یک طرف قرار داشته باشید نه در روبروی هم. با گفتن جملات ساده‌ای مانند: «باعث خوشحالی‌ست که این فرصت را داشته باشم که درباره‌ی شرکت شما اطلاعات بیشتری کسب کنم و شما هم من را بیشتر بشناسید و بعد ببینیم بازی خوب پیش می‌رود یا نه. من همیشه فکر می‌کنم بدترین چیزی که می‌تواند اتفاق بیفتد این است که در شغلی استخدام بشوم که مناسب من نباشد. در این صورت هیچکس خوشحال نخواهد بود.»

۹-جسور باشید و مسئولیت مصاحبه را برعهده بگیرید

شاید به خاطر تلاش برای مودب بودن، برخی از مصاحبه‌شونده‌های جسور هم طی مصاحبه بیش از حد منفعل می‌شوند. ولی باید بدانید مودب بودن معادل منفعل بودن نیست. مصاحبه هم مانند مکالمه‌های دیگر است – مانند رقصی که طی آن شما و شریکتان با هم حرکت می‌کنید و به یکدیگر پاسخ میدهید. این اشتباه را مرتکب نشوید که آنجا بنشینید و منتظر باشید تا مصاحبه‌کننده از جایزه‌ی نوبلی که برده‌اید از شما سوال بپرسد. این مسئولیت شماست که مطمئن شوید او از تمام ویژگی‌ها و دستاوردهای شما مطلع شده است.

۱۰-خودتان را برای پاسخگویی به سوالات غیرمعمول و نابه‌جا آماده کنید

سوال درباره‌ی نژاد، سن، جنسیت، مذهب، وضعیت تاهل و تمایلات جنسی در طی مصاحبه شغلی نابه‌جاست و در بسیاری از مناطق غیرقانونی ‌است. با این وجود ممکن است با یک یا چند سوال از این دست سوالات مواجه شوید. اگر مواجه شدید، دو راه پیش‌رو دارید: می‌توانید به سادگی با یک پرسش به سوال او پاسخ دهید مثلا «نمیدونم این سوال چه ربطی به درخواست کار من داره؟» یا می‌توانید سعی کنید به سوال نهفته در پشت این سوالات پاسخ دهید: «نمی‌دانم که آیا در آینده‌ی نزدیک تصمیم دارم بچه‌دار شوم یا خیر اما اگر برایتان سوال است که شغلم را برای مدت طولانی‌ای قرار است ترک کنم، می‌توانم بگویم که من به شغلم بسیار متعهد هستم و رک‌و‌پوست‌کنده می‌گویم که نمی‌توانم حتی تصور کنم که دست از کار کشیده‌ام.»

۱۱-نقاط قوتتان را شفاف‌سازی کنید

اگر یک درخت در جنگل سقوط کند و کسی نباشد که آن را بشنود آیا صدایی ایجاد کرده است؟ اگر شما نقاط قوتتان را طی مصاحبه اعلام می‌کنید و مصاحبه‌کننده متوجه آن‌ها نشود، برای شما ثمری دارد؟ در مورد سوال دوم جواب کاملا مشخص است: معلوم است که ندارد! بنابراین نقاط قوتتان را در پرگویی‌هایتان مخفی نکنید. در عوض ابتدا نقطه‌ی قوتتان را برای مصاحبه‌کننده شرح دهید سپس مثال بزنید.

۱۲-مثبت فکر کنید

هیچکس فردی که مدام شکایت می‌کند را دوست ندارد بنابراین طی مصاحبه روی تجربه‌های منفی متمرکز نشوید. حتی اگر مصاحبه‌کننده مستقیم از شما پرسید: « به گذراندن چه دوره‌هایی تمایل چندانی ندارید؟» یا «درباره‌ی شغل قبلیتان چه چیزی را دوست نداشتید؟»، پرسش او را پاسخ ندهید. یا اینطور بگویم، که آنطور که از شما خواسته شده پاسخ ندهید. در عوض چیزی مثل این بگویید:

«خب، در واقع من نقطه‌ی اشتراک تمام دوره‌هایی را گذرانده‌ام فهمیده‌ام»
«گرچه کلاس برایم خیلی سخت به نظر می‌رسید اما این واقعیت را در موردش دوست داشتم که (یک نکته‌ی مثبت در مورد کلاس ذکر کنید)»
«من (شغل قبلیتان را ذکر کنید) رو تقریبا کمی دوست داشتم اما حالا میدونم که واقعا دلم می‌خواد (شغل جدید را ذکر کنید) رو داشته باشم.»

۱۳-با یک نکته‌ی مثبت بحث را تمام کنید

اگر فروشنده‌ای نزد شما بیاید و محصولش را به شما نشان دهد سپس از شما بابت وقتی که گذاشته‌اید تشکر کند و از در خارج شود، کجای کارش اشتباه بوده است؟ اینکه از شما نخواسته است که محصولش را بخرید!
اگر به انتهای مصاحبه رسیدید و فکر کردید که واقعا آن شغل را دوست دارید، آن شغل را تقاضا کنید! به مصاحبه‌کننده بگویید که شما واقعا واقعا این شغل را دوست دارید – که قبل از مصاحبه برای این شغل هیجان داشتید و الان هیجانتان بیشتر شده است و متقاعد شده‌اید که واقعا می‌خواهید آنجا کار کنید. زمانی که در پایان جستجوی نیروی کار دو کاندیدای خوب باقی مانده باشد – شما و یک نفر دیگر – در این صورت مصاحبه‌کننده به این فکر می‌کند که احتمال بیشتری دارد شما این پیشنهاد شغلی را بپذیرید و بنابراین بیشتر مایل خواهد بود که پیشنهاد شغل را به شما بدهد.

روش بهتری هم هست و آن اینکه از نتایج آزمون ارزیابی شغلی استفاده کنید تا بگویید چرا مناسب این شغل هستید: «من تعدادی از خودارزیابی‌های حرفه‌ای را انجام داده‌ام و می‌دانم که بیش از همه به زمینه‌های ( یک یا دو مورد از زمینه‌هایی که به آن‌ها علاقه‌مندید را نام ببرید) علاقه‌مند هستم و – اگر اشتباه می‌کنم تصحیح کنید – این موقعیت شغلی به من اجازه میده تا علائقم را ابراز کنم. در نهایت می‌دانم که قوی‌ترین توانایی‌هایم ( دو یه سه تا از توامندی‌هایتان را طبق ارزیابی نام ببرید) هستند و متوجه شدم که این‌ها همان مهارت‌هایی هستند که شما برای این موقعیت شغلی احتیاج دارید.»

اگر به این توصیه عمل کنید شما: الف) درخواست کار کرده‌اید، ب) توضیح داده‌اید که چرا برای این موقعیت مناسبید، ج) بلوغ و ملاحظه داشتنتان را نشان داده‌اید و د) از همه مهم‌تر در طناب‌کشی‌ای که مصاحبه‌کننده فکر می‌کند این شما هستید که خلع سلاحش می‌کنید، بهترین پایان ممکن را ایجاد کرده‌اید و این خیلی ارزش دارد.

۱۴-یک کپی از رزومه‌تان را همراه خود به هر مصاحبه ببرید

یک نسخه از رزومه‌تان را همراه خود به جلسات مصاحبه کاری ببرید. در صورتی که مصاحبه‌کننده نسخه‌ی کپی رزومه‌ی شما را گم کرده باشد، شما با این کار در زمان صرفه‌جویی کرده‌اید (و شرمساری از آنِ مصاحبه‌کننده می‌شود زمانی‌که نسخه‌ی رزومه‌تان را از کیف درآورید و به او بدهید.)

۱۵-از اینکه جملاتتان از پیش حفظ شده به نظر بیاید نگران نشوید

بعضی افراد گمان می‌کنند اگر پاسخ‌هایشان را طی مصاحبه تکرار کنند ممکن است مانند صدای از پیش ضبط شده‌ی تلفن یا بیش از حد مبادی آداب به نظر آیند. نگران نباشید. اگر خودتان را خوب آماده کرده باشید ملایم و سخنور به نظر خواهید آمد و اگر خودتان را خوب آماده نکرده باشید اضطراب موقعیت، کیفیت سخنوری را از بین می‌برد.

۱۶-بهترین جواب را برای سوال «درباره‌ی خودتان بگویید» بدهید

بسیاری از مصاحبه‌گرها مصاحبه را با این سوال آغاز می‌کنند. خب چگونه باید پاسخشان را داد؟ می‌توانید در پاسخ تعریف کنید کجا متولد شده‌اید، شغل پدرومادرتان چیست، چندتا خواهر، برادر یا حیوان خانگی دارید و… این بد نیست. اما شما می‌خواهید مصاحبه‌گر تعداد حیوانات خانگی شما را یادداشت کند یا علت اینکه چرا باید شما را استخدام کند؟

در پاسخ به چنین سوالی به این نکته دقت کنید: «خب، بدیهیه که درباره‌ی خیلی از چیزها میتونم براتون حرف بزنم و اگر چیزی رو کم گفتم حتما بهم بگید. اما سه تا نکته‌ای که فکر می‌کنم خیلی مهمه شما درباره‌ی من بدونید اینه که (نقاط قوتتان را نام ببرید). اگر بخواهید میتونم این نکات رو کامل براتون شرح بدم.» در اینجا مصاحبه‌گرها همیشه می‌گویند:« البته! ادامه بده».

این استراتژی به شما کمک می‌کند که ۱۰ الی ۱۵ دقیقه‌ی نخست مصاحبه را با تمرکز بر نقاط قوتتان پیش ببرید. پرسش «کمی درباره‌ی خودتان بگویید» فرصت طلایی شماست! از دستش ندهید!

لباس مناسب بپوشید، تماس چشمی داشته باشید، محکم دست دهید، طرز ایستادنتان مناسب باشد، واضح صحبت کنید و عطر و ادکلن هم نزنید! گاهی اوقات اتاق‌های مصاحبه کاری کوچک هستند و تهویه هوای مناسبی ندارند. قرار است مصاحبه‌کننده به شرایط شغلیتان توجه کند نه به مارک ادکلنی که زده‌اید.

۱۸-برای مصاحبه‌های مبتنی بر رفتارشناسی آماده باشید

امروزه یکی از روش‌های معمول مصاحبه این است که از افراد می‌خواهند تجاربی را شرح دهند که آن شرکت فکر می‌کند برای موقعیت شغلی به‌خصوصی مهم است. برای مثال ممکن است از شما خواسته شود درباره‌ی موقعیتی صحبت کنید که تصمیم نامناسبی گرفته‌اید، مقاومت بیش از حد نشان داده‌اید یا تصمیمی که تحت فشار مدت محدود زمانی و اطلاعات محدود اتخاذ کرده‌اید.

در مرحله‌ی اول رفتارهایی که مدیر استخدام احتمالا به دنبالشان میگردد، پیش‌بینی کنید.

در مرحله‌ی دوم حدقل یک نمونه از زمان‌هایی که آن رفتارها را داشته‌اید شناسایی کنید.

در مرحله‌ی سوم برای هر نمونه یک داستان آماده کنید.

در مرحله‌ی چهارم داستان سرایی را تمرین کنید.

همچنین قبل از رفتن به مصاحبه خاطرتان باشد که رزومه‌تان را با توجه به این مراحل در ذهنتان مرور کنید.

۱۹-یادداشت تشکر ارسال کنید

بعد از هر مصاحبه‌، یادداشتی برای تشکر بنویسید. یا به صورت کاغذی و یا از طریق ایمیل برایشان ارسال کنید. در نامه یا ایملیتان به موضوعاتی که با مصاحبه‌گیرنده صحبت کردید اشاره کنید. یادتان باشد اگر می خواهید ارسال کنید در کمتر از ۴۸ ساعت بعد از مصاحبه می‌بایست یاددداشت تشکر ارسال شود، نه یک هفته بعد.

برای نوشتن این پیام، لازم است که بعد از هر مصاحبه کمی وقت بگذارید تا نکاتی را درباره‌ی مصاحبه‌کننده یادداشت کنید. همچنین یادداشت کنید چه کارهایی را می‌توانستید بهتر انجام دهید و تغییرات لازم را تا قبل از رفتن به مصاحبه‌ی بعدی انجام دهید.

۲۰-تسلیم نشوید!

اگر در خصوص شغلی که فکر می‌کردید بسیار مناسب شماست، مصاحبه‌ی شغلی بدی داشتید، تسلیم نشوید! پیامی بنویسید، ایمیلی ارسال کنید یا با مصاحبه‌گر تماس بگیرید تا توضیح دهید آنطور که بلد بوده‌اید نتوانسته‌اید ارتباط برقرار کنید. باز آنچه را که می‌توانید به شرکت ارائه دهید یادآور شوید و بگویید فرصتی برای جبران می‌خواهید. اینکه این روش در اکتساب پست به شما کمک کند یا خیر، به شما و به آن شرکت بستگی دارد. اما یک نکته در اینجا مسلم است: اگر تلاش نکنید فرصت‌هایتان تقریبا صفر خواهد بود.

اگر ۲۰ استراتژی‌ای را که در بالا برایتان شرح دادیم دنبال کنید، آماده‌ترین فردی خواهید بود که یک مصاحبه‌گر به عمر خود دیده است!